Κεντρική σελίδα Επιτροπής

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

τῆς πραγματοποιηθείσης Ἡμερίδος ἐν Ἀθήναις τήν 22αν μηνός Μαΐου 2006, ἀφιερωμένη εἰς τό θέμα τῆς νεοελληνικῆς γλώσσης καί εἰδικώτερον εἰς τόν τονισμόν αὐτῆς, μέ κεντρικόν θέμα: «Μονοτονικό: ἐμπειρία 24 ἐτῶν».

Ἡ Ἡμερίς ἔλαβε χώραν εἰς τήν Αἴθουσαν Λόγου τῆς Στοᾶς τοῦ Βιβλίου καί συμμετεῖχαν περί τούς 300 Συνέδρους, Ἐκπρόσωποι τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας καί Θρησκευμάτων, Ἀκαδημαϊκοί, Καθηγηταί ἐκ τῶν Φιλοσοφικῶν Σχολῶν, Ἐκπαιδευτικοί ὅλων τῶν βαθμίδων, καθώς καί Ἐκπρόσωποι ἐκ τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν καί τῶν Ἱερῶν Μητροπόλεων τοῦ Λεκανοπεδίου Ἀττικῆς.

Τήν Ἡμερίδα ἐτίμησε μέ τήν οὐσιαστικήν παρουσίαν Του ὁ Μακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καί Πάσης Ἑλλάδος κ.κ. Χριστόδουλος, ὅστις καί ἀπηύθυνε ἐμπνευσμένην εἰσαγωγικήν ὁμιλίαν.

Διεπιστώθη, ὅτι αἱ ἐπί μέρους εἰσηγήσεις ἀνεπτύχθησαν ὑπό τῶν Εἰσηγητῶν εἰς ὑψηλόν ἐπίπεδον, ὅπως καί αἱ ὑποβληθεῖσαι ἐρωτήσεις. Ὁ δέ διεξαχθείς διάλογος διηύρυνε τόν προβληματισμόν καί τήν εὐθύνην ὅλων ἡμῶν, ὅσον ἀφορᾶ εἰς τούς τρόπους καί τάς λύσεις διά τήν οὐσιαστικήν ἀντιμετώπισιν τοῦ γλωσσικοῦ προβλήματος.

Ἐκ τοῦ διεξαχθέντος διαλόγου μεταξύ τῶν συμμετασχόντων καί τῶν Εἰσηγητῶν ἐξήχθησαν τά ὡς κάτωθι συμπεράσματα καί προτάσεις:


1. Συμπεράσματα

α. Ἡ ἀπόφασις διά τήν κατάργησιν τοῦ πολυτονικοῦ καί καθιέρωσιν τοῦ μονοτονικοῦ, ἐλήφθη εἰς τήν Βουλήν τῶν Ἑλλήνων, αἰφνιδιαστικῶς, ὑπό μορφήν τροπολογίας μέ ἕνα ἄρθρον σέ ἄσχετον Νόμον, τόν Νόμον 1228 «περί ἐγγραφῆς μαθητῶν στά Λύκεια τῆς Γενικῆς καί Τεχνικῆς Ἐπαγγελματικῆς Ἐκπαιδεύσεως» ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη Νόμος μετά τά μεσάνυκτα τῆς 11.1.1982 ἀπό 30 ἤ κατ’ ἄλλους 20 Βουλευτάς, μόλις δηλαδή τό 10% τοῦ σώματος τῶν Βουλευτῶν, ἀναρμοδίων φυσικά, διότι οἱ μόνοι ἁρμόδιοι εἶναι προφανῶς ἡ Ἀκαδημία Ἀθηνῶν καί οἱ Καθηγηταί τῶν Φιλοσοφικῶν Σχολῶν τῶν Πανεπιστημίων τῆς Χώρας.

β. Ἀπό τήν ὡς ἄνω καθιέρωσιν τοῦ μονοτικοῦ, ὑπῆρξαν ἐλάχιστοι κανόνες. Ἡ ἐμπειρία τῶν ἐτῶν ἐκ τῆς χρήσεως τοῦ μονοτονικοῦ ἀπέδειξεν ὅτι:

1. Τά λάθη τοῦ τονισμοῦ, ὄχι μόνον μεταξύ τοῦ μαθητικοῦ πληθυσμοῦ, ἀλλά εἰς τόν τύπον καί εἰς αὐτά ἀκόμη τά σχολικά βιβλία εἶναι περισσότερα ἀπ’ ὅ,τι μέ τούς «ἀνελέητους» Κανόνες τονισμοῦ πρίν 24 χρόνια.

2. Μελέτη τοῦ Κέντρου Ἐκπαιδευτικῆς ἔρευνας σχετικῶς μέ τίς γλωσσικές ἐπιδόσεις τῶν μαθητῶν τῆς Α΄ Λυκείου κατέληξε μεταξύ ἄλλων καί εἰς τό συμπέρασμα ὅτι εἰς τά γραπτά τῶν μαθητῶν ὑπάρχουν λάθη τονισμοῦ σέ ποσοστό 71,69%.

γ. Αἱ Ἐκπαιδευτικαί ἀλλαγαί πού ἐπεβλήθησαν κατά τίς τελευταῖες τρεῖς δεκαετίες, κυρίως ἀπό τό 1976, ὑποβάθμισαν σημαντικά τήν γνῶσιν τῆς συνέχειας τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης. Τοιουτοτρόπως αὐταί αἱ ἀλλαγαί καί κυρίως ἡ καθιέρωσις τοῦ μονοτονικοῦ, ἀπεμάκρυναν τόν Νεοέλληνα ἀπό τήν Ἱστορίαν καί διαχρονίαν τῆς γλώσσης του, ἀπό τήν ἐτυμολογίαν τῶν λεκτικῶν τύπων καί δέν μπορεῖ πλέον νά ἐξηγηθεῖ ὁ σχηματισμός λέξεων πού ἔπαιρναν δασεία, ὅπως π.χ. καθημερινός, ὑφαρπαγή, ἐφοπλιστής κ.ἄ.

δ. Ἡ χαρακτηριστική συνέπεια τῆς ἀδιαφορίας καί τῆς κακῆς χρήσεως τῆς Ἑλληνικῆς εἶναι ἡ ἀνεξέλεγκτη εἰσβολή, σέ καθημερινή βάση, ξένων ὅρων εἰς ὅλους τούς χώρους ὅπως π.χ. ντιζάϊν ἀντί σχέδιον, ζουμάρω ἀντί μεγεθύνω, σόου ἀντί θέαμα, φουλάρω ἀντί γεμίζω, λάιφ στάιλ ἀντί τρόπος ζωῆς, γκλάμουρ ἀντί αἴγλη, ντημπέϊτ ἀντί συζήτηση καί πλῆθος ἄλλα παραδείγματα. Ὅλη αὐτή ἡ ξενομανία ἀποβαίνει ε’ς τήν γλωσσικήν ὑποδούλωσιν τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης, μάλιστα τῆς γλώσσης ἐκείνης ἡ ὁποία ὑπῆρξε θεμέλιον τῶν περισσοτέρων εὐρωπαϊκῶν γλωσσῶν. (Σύμφωνα μέ ἔρευνα 30 χρόνων τοῦ συγγραφέως Ἀριστείδη Κωνσταντινίδη, ἡ ἀγγλική περιέχει περισσότερες ἀπό 150.000 ἑλληνικές λέξεις, συμπεριλαμβανομένων καί τῶν τεχνικῶν ὅρων).

ε. Εἶναι δυσάρεστη ἡ εἰκόνα πού παρουσιάζουν φιλόλογοι, θεολόγοι καί διδάσκαλοι, ὅταν χρειασθῆ ν’ ἀναγνώσουν μεγαλοφώνως ὄχι μόνο ἕνα ἀρχαῖον κείμενον Ὅμηρο, ἤ Θουκυδίδη, ἀλλά μία ἁπλῆν περικοπήν ἀπό τόν Ἀπόστολον ἤ τό Εὐάγγελιον. Τό ἴδιο δυστυχῶς συμβαίνει καί μέ πολλούς ἀπό τούς νέους Κληρικούς μας, οἱ ὁποῖοι δέν ἔχουν διδαχθῆ τό πολυτονικό σύστημα γραφῆς.

στ. Ἡ καθιέρωσις τοῦ Μονοτονικοῦ «ἐπέτυχε» νά προβάλῃ ὡς παιδαγωγικόν ἰδεῶδες τήν ἥσσονα προσπάθειαν. Καί μέσα εἰς τό πνεῦμα τῆς ἥσσονος προσπαθείας καταργεῖται κάθε ἄλλη προσπάθεια διά τήν ἀντιμετώπισιν τῆς γενικώτερης παρακμῆς τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης.

ζ. Μέσα εἰς αὐτό τό ἀρνητικόν κλῖμα, ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος ἐκράτησε, κρατεῖ καί θά κρατῇ τό πολυτονικόν εἰς τά ἔγγραφα, εἰς τήν ἀλληλογραφίαν καί εἰς τάς ἐκκλησιαστικάς ἐκδόσεις. Ἡ δέ πανταχόθεν ἐξαπλουμένη παγκοσμιοποίησις ἐξυπερετεῖται ἄριστα μέ μίαν γλῶσσαν φτωχήν καί ξύλινην.


2.Προτάσεις.

Ὑπάρχουν περιθώρια (ἐλάχιστα ἀκόμη) καί προοπτικές διά τήν ἀναβάθμισιν καί οὐσιαστικήν ἐνίσχυσιν τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης, ἀρκεῖ ὅλοι νά συνειδητοποιήσουμε αὐτήν τήν ἀνάγκην καί νά ἐπιδιώξωμε διά συγκεκριμένων προτάσεων τήν προώθησιν αὐτοῦ τοῦ Ἱεροῦ σκοποῦ.

α. Ἐξορθολογισμός τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ προγράμματος μέ τήν ἰσόρροπον καί ἰσότιμον κατανομήν τῶν ὡρῶν διδασκαλίας θετικῶν καί θεωρητικῶν μαθημάτων. Κρίνεται ὡς θετικόν μέτρον ἡ ἀπόφασις τοῦ ΥΠ.Ε.Π.Θ. ν’ αὐξηθοῦν ἀπό τό Σχολικόν ἔτος 2005-2006 οἱ ὧρες διδασκαλίας τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν ἀπό τό πρωτότυπον εἰς τό Γυμνάσιον καί τό Λύκειον.

β. Εἰς τά τμήματα Παιδαγωγικῆς καί Ψυχολογίας, τά ἀρχαῖα ἐλληνικά διδάσκονται ἀπό ἐλάχιστα ἕως καθόλου μέ ἀποτέλεσμα οἱ πτυχιοῦχοι τῶν τμημάτων αὐτῶν ν’ ἀντιμετωπίζουν πρόβλημα, ὅταν διορισθοῦν εἰς τήν δευτεροβάθμιον ἐκπαίδευσιν, διότι ἀδυνατοῦν νά διδάξουν τίς παλαιότερες μορφές τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης καί μή γνωρίζοντες ἐπαρκῶς ἀρχαῖα, διδάσκουν ἐλλειπῶς καί τά νέα ἑλληνικά. Πρέπει ἑπομένως καί εἰς τήν τριτοβάθμιον ἐκπαίδευσιν (τμήματα παιδαγωγικῆς) νά διδάσκεται ἐπαρκῶς ἡ ἑλληνική γλῶσσα εἰς ὅλην τήν διαχρονίαν της.

γ. Ἀναγκαία ἡ ποιοτική ἀναβάθμισις τῆς γλωσσικῆς μας παιδείας. Δέν ἀρκεῖ μόνον ἡ ποσοτική ἐνίσχυσις αὐτῆς. Προαπαιτούμενα διά τήν ποιοτικήν ἀναβάθμισιν διά τό μάθημα τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης εἶναι ἡ ἑλκυστική καί ἀποδοτική διδασκαλία καί τά κατάλληλα διδακτικά βιβλία.

δ. Ἐπανίδρυσις εἰς τήν Μέσην Ἐκπαίδευσιν κλασσικῶν τάξεων, διά τήν ἀρτιωτέραν γνῶσιν τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης δι’ ὅσους μαθητάς ἐπιλέξουν τήν θεωρητικήν κατεύθυνσιν. Θά συντελέσῃ ἐπίσης εἰς τήν τροφοδότησιν τῶν Φιλοσοφικῶν, Θεολογικῶν καί Νομικῶν Σχολῶν μέ φοιτητάς γλωσσικῶς κατηρτισμένους.

ε. Συστηματική καί διά βίου ἐπιμόρφωσις τῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν (φιλολόγων καί διδασκάλων) καί

στ. Ἵδρυσις ἀτύπων φροντιστηρίων ὑπό τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (Ἱεράν Ἀρχιεπισκοπήν καί Ἱεράς Μητροπόλεις) διά τούς ὑποψηφίους πρός χειροτονίαν Κληρικούς, καθώς καί διά τούς νέους Κληρικούς οἱ ὁποῖοι ἀγνοοῦν τό πολυτονικόν, ὡς διδαχθέντες τό μονοτονικόν εἰς τήν Πρωτοβάθμιον καί Δευτεροβάθμιον ἐκπαίδευσιν.

ζ. Νά ἐκδοθοῦν τά Πρακτικά τῆς Ἡμερίδος, ὑπό τῆς «Ἀποστολικῆς Διακονίας» τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, πρός πληρεστέραν ἐνημέρωσιν τῶν ἐνδιαφερομένων.




Κεντρική σελίδα Επιτροπής